Μετατρέψτε άμεσα μονάδες δόσης ακτινοβολίας — σίβερτ, μιλισίβερτ, γκρέι, ραντ, ρεμ και άλλα — τόσο για απορροφόμενη όσο και για ισοδύναμη δόση.
Η δόση ακτινοβολίας μετράει την ενέργεια που αποτίθεται από ιονίζουσα ακτινοβολία σε ύλη. Στην πράξη χρησιμοποιούνται δύο στενά συσχετισμένα μεγέθη. Η απορροφόμενη δόση μετράται σε γκρέι (Gy) ή στην παλαιότερη μονάδα ραντ (rad) και αντιπροσωπεύει την απορροφόμενη ενέργεια ανά χιλιόγραμμο ιστού. Η ισοδύναμη δόση μετράται σε σίβερτ (Sv) ή στην παλαιότερη μονάδα ρεμ (rem) και είναι η απορροφόμενη δόση πολλαπλασιασμένη με τον συντελεστή βάρους ακτινοβολίας (W_R), ώστε να αντικατοπτρίζονται τα βιολογικά αποτελέσματα διαφορετικών τύπων ακτινοβολίας. Για ακτίνες Χ, ακτίνες γάμα και ηλεκτρόνια — οι πιο συνηθισμένες πηγές σε ιατρικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο — W_R = 1, άρα 1 Gy είναι αριθμητικά ίσο με 1 Sv.
Αυτός ο μετατροπέας διαχειρίζεται όλες τις κοινές μονάδες δόσης σε πραγματικό χρόνο, οργανωμένες σε δύο ομάδες: απορροφόμενη δόση (οικογένεια γκρέι και ραντ) και ισοδύναμη/ενεργός δόση (οικογένεια σίβερτ, ρεμ/μιλιρεμ/BED). Εισάγετε μια τιμή, επιλέξτε τη μονάδα προέλευσης — και όλες οι άλλες μονάδες ενημερώνονται άμεσα.
Κάθε μετατροπή χρησιμοποιεί το σίβερτ (Sv) ως εσωτερική βασική μονάδα, υποθέτοντας W_R = 1. Για να μετατραπεί μια μονάδα σε άλλη, η τιμή πηγής πολλαπλασιάζεται με τον συντελεστή σε σίβερτ της μονάδας πηγής και στη συνέχεια διαιρείται με τον συντελεστή της μονάδας στόχου:
Όπου f αντιπροσωπεύει τον συντελεστή μετατροπής κάθε μονάδας σε σίβερτ. Π.χ.: 1 mSv = 0,001 Sv, 1 rem = 0,01 Sv, 1 BED ≈ 0,1 µSv = 1 × 10⁻⁷ Sv.
Παράγοντας κλίμακας
Απορροφόμενη ↔ Ισοδύναμη
Γρήγορη αναφορά
Τυπική ακτινογραφία θώρακα προσφέρει περίπου 0,1 mSv ενεργού δόσης — ισοδύναμο με περίπου δύο εβδομάδες φυσικής ακτινοβολίας στην Ελλάδα. Σε μικροσίβερτ είναι 100 µSv· σε μιλιρεμ, 10 mrem.
Η μέση ετήσια ενεργός δόση από φυσικές πηγές στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 2,0 mSv, όπου το ραδόνιο (ιδιαίτερα σε ορεινές περιοχές με γρανίτη), η κοσμική ακτινοβολία και η εδαφική γάμα αποτελούν τα κύρια συστατικά. Η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) παρακολουθεί τα επίπεδα ακτινοβολίας σε εθνικό επίπεδο.
Οι εργαζόμενοι σε ακτινολογικά εργαστήρια, πυρηνική ιατρική ή βιομηχανικές εφαρμογές στην Ελλάδα υπόκεινται σε ετήσιο όριο ενεργού δόσης 20 mSv (μέσος όρος πενταετίας) σύμφωνα με την Οδηγία 2013/59/Euratom και την ελληνική νομοθεσία ακτινολογικής προστασίας. Η ΕΕΑΕ εποπτεύει τη συμμόρφωση.
Η διαγνωστική αξονική τομογραφία κοιλίας παρέχει 8–12 mSv ενεργού δόσης ανάλογα με το πρωτόκολλο. Στα 10 mSv αντιστοιχεί σε περίπου πέντε χρόνια φυσικής ακτινοβολίας υπόβαθρου στην Ελλάδα. Οι ακτινολόγοι εφαρμόζουν την αρχή ALARA για να ελαχιστοποιήσουν την περιττή έκθεση.
Εισάγετε την τιμή δόσης που θέλετε να μετατρέψετε στο πεδίο εισαγωγής. Υποστηρίζονται πλήρως δεκαδικές τιμές και μεγάλοι αριθμοί.
Επιλέξτε τη μονάδα πηγής από το αναπτυσσόμενο μενού. Και οι 11 μονάδες παρατίθενται με το πλήρες όνομα και το σύμβολό τους.
Ο μετατροπέας πολλαπλασιάζει την τιμή εισαγωγής με τον συντελεστή της μονάδας πηγής για να λάβει μια ενδιάμεση τιμή σε Sv, στη συνέχεια διαιρεί με τον συντελεστή κάθε μονάδας στόχου.
Τα αποτελέσματα εμφανίζονται σε δύο ομάδες: Απορροφόμενη Δόση (γκρέι + ραντ) και Ισοδύναμη/Ενεργός Δόση (σίβερτ + ρεμ/μιλιρεμ/BED).
Τα πολύ μεγάλα ή πολύ μικρά αποτελέσματα εμφανίζονται σε επιστημονική σημειογραφία (π.χ. 1,23 × 10⁻⁷) για βέλτιστη αναγνωσιμότητα.
Για ακτίνες Χ και γάμα (οι πιο συνηθισμένες ιατρικές και περιβαλλοντικές πηγές), W_R = 1, άρα 1 Gy = 1 Sv. Αυτός ο μετατροπέας εφαρμόζει αυτή την παραδοχή σε όλο του.
Οι δόσεις ακτινοθεραπείας εκφράζονται συνήθως σε γκρέι (Gy) ή σεντιγκρέι (cGy). Μια τυπική ημερήσια κλασματική δόση των 2 cGy ισοδυναμεί ακριβώς με 20 mGy.
Στη ραδιολογική προστασία και την περιβαλλοντική παρακολούθηση χρησιμοποιούνται συνήθως μιλισίβερτ (mSv) ή μικροσίβερτ (µSv).
Το Ισοδύναμο Δόσης Μπανάνας (BED) είναι ανεπίσημη μονάδα — 1 μπανάνα ≈ 0,1 µSv — χρήσιμη για να εξηγήσουμε χαμηλές δόσεις στο ευρύ κοινό. Δεν είναι επίσημη μονάδα SI.
Ρεμ και μιλιρεμ χρησιμοποιούνται ακόμη ευρέως στις ΗΠΑ για κανονιστικές αναφορές. 1 rem = 10 mSv και 1 mrem = 10 µSv.
Το γκρέι (Gy) μετράει απορροφόμενη δόση — τη φυσική ενέργεια (σε τζάουλ) που αποτίθεται ανά χιλιόγραμμο οποιασδήποτε ύλης. Το σίβερτ (Sv) μετράει ισοδύναμη δόση — την απορροφόμενη δόση πολλαπλασιασμένη με τον συντελεστή βάρους ακτινοβολίας W_R, ο οποίος αντικατοπτρίζει τον βιολογικό αντίκτυπο κάθε τύπου ακτινοβολίας. Για ακτίνες Χ, γάμα και ηλεκτρόνια, W_R = 1, οπότε Gy και Sv είναι αριθμητικά ίσα. Για νετρόνια ή άλφα σωματίδια, W_R > 1.
Ο συντελεστής βάρους ακτινοβολίας (W_R) εξαρτάται από τον τύπο ακτινοβολίας και δεν μπορεί να προσδιοριστεί από την τιμή δόσης μόνο. Αυτός ο μετατροπέας χρησιμοποιεί W_R = 1, που ισχύει για ακτίνες γάμα, ακτίνες Χ και ηλεκτρόνια — τον τύπο ακτινοβολίας που συναντάται στη συντριπτική πλειονότητα ιατρικών, επαγγελματικών και περιβαλλοντικών καταστάσεων.
Μια ακτινογραφία θώρακα παρέχει περίπου 0,1 mSv (100 µSv) ενεργού δόσης — ισοδύναμο με περίπου δύο εβδομάδες φυσικής ακτινοβολίας υπόβαθρου στην Ελλάδα. Η αξονική τομογραφία θώρακα είναι σημαντικά υψηλότερη, συνήθως 5–8 mSv.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Οδηγία 2013/59/Euratom η οποία έχει ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία, το όριο ενεργού δόσης για εργαζόμενους ακτινοβολίας είναι 20 mSv ετησίως (μέσος όρος πενταετίας), χωρίς να ξεπερνά τα 50 mSv σε ένα μόνο έτος. Η ΕΕΑΕ εποπτεύει τα εθνικά πρότυπα ακτινολογικής προστασίας.
Το Ισοδύναμο Δόσης Μπανάνας (BED) είναι μια ανεπίσημη μονάδα ίση με περίπου 0,1 µSv (1 × 10⁻⁷ Sv). Αντιπροσωπεύει τη μικρή επιπλέον δόση από κατανάλωση μιας μπανάνας, λόγω του φυσικά ραδιενεργού καλίου-40 που περιέχει. Χρησιμοποιείται για εκπαιδευτικούς σκοπούς για να τεθούν σε προοπτική οι χαμηλές δόσεις· δεν είναι επίσημη SI ή ICRU μονάδα.
Το ρεμ (Roentgen Equivalent Man) και το μιλιρεμ (mrem) είναι παλαιότερες CGS μονάδες ισοδύναμης δόσης που χρησιμοποιούνται ακόμη ευρέως στις ΗΠΑ για κανονιστικές αναφορές. Η μετατροπή είναι απλή: 1 rem = 0,01 Sv = 10 mSv και 1 mrem = 0,001 rem = 10 µSv.
Αυτός ο μετατροπέας υποθέτει τον συντελεστή βάρους ακτινοβολίας W_R = 1 (ισχύει για ακτίνες γάμα, ακτίνες Χ και ηλεκτρόνια). Για άλλους τύπους ακτινοβολίας (νετρόνια, πρωτόνια, άλφα σωματίδια, βαριά ιόντα), οι τιμές σε σίβερτ διαφέρουν από εκείνες σε γκρέι. Για κλινική ή επαγγελματική εκτίμηση δόσης, συμβουλευτείτε πάντα έναν εξειδικευμένο ιατρικό φυσικό ή υπεύθυνο ακτινολογικής προστασίας.