Przeliczaj natychmiast między Celsjuszem, Fahrenheitem, Kelwinem, Rankine'em, Délisle'em, Newtonem, Réaumurem i Rømerem. Wyniki w czasie rzeczywistym dla wszystkich 8 skal termometrycznych.
Temperatura jest podstawową wielkością fizyczną opisującą stan cieplny materii. W Polsce i w całej Europie Środkowej skala Celsjusza (°C) jest codziennym standardem w meteorologii, kuchni i medycynie. Kelwin (K) jest jednostką podstawową SI dla temperatury termodynamicznej i jest niezbędny w fizyce, chemii i inżynierii. Fahrenheit (°F) dominuje w Stanach Zjednoczonych i pojawia się w zagranicznych przepisach kulinarnych. Historyczne skale — Réaumur, Newton, Délisle i Rømer — nie są już używane w praktyce, ale stanowią fascynujący rozdział europejskiej historii nauki.
W odróżnieniu od liniowych przeliczeń jednostek (metry na kilometry), przeliczanie temperatury jest transformacją afiniczną: każda skala ma własny punkt zerowy i inny rozmiar stopnia. Samo pomnożenie przez stały współczynnik nie wystarczy — konieczne jest również dodanie lub odjęcie przesunięcia. Ten przelicznik używa Celsjusza jako kroku pośredniego i automatycznie stosuje właściwą formułę afiniczną w dwóch etapach.
Każde przeliczenie przebiega przez Celsjusza jako punkt obrotu. Najpierw wartość wejściowa jest przeliczana na Celsjusze za pomocą formuły toC, a następnie ta wartość w Celsjuszach jest przeliczana na skalę docelową za pomocą formuły fromC. Ogólna struktura jest następująca:
Gdzie f_toC przelicza skalę źródłową na Celsjusze, a f_fromC przelicza Celsjusze na wynik. Szczegółowe formuły dla każdej skali są pokazane w panelach poniżej.
→ Celsjusz (wejście)
Celsjusz → (wyjście)
Kluczowe wartości referencyjne
Zakopane, leżące u podnóża Tatr, regularnie doświadcza temperatur poniżej −20 °C (−4 °F, 253,15 K) zimą. Rekord Polski wynosi −40,6 °C, notowany w Żywcu i Siedlcach. Dla zagranicznych turystów: −20 °C to 14 °F — wartość, przy której standardowe kurtki narciarskie mogą okazać się niewystarczające.
Prawidłowa temperatura ciała zdrowego człowieka wynosi 37 °C (98,6 °F, 310,15 K). Gorączka zaczyna się zazwyczaj od 38 °C (100,4 °F). W skali Réaumura — standardzie medycznym we Francji i Rosji w XVIII–XIX w. — 37 °C odpowiada 29,6 °Ré. To zestawienie liczb dobrze ilustruje, dlaczego Celsjusz stał się powszechnie obowiązującym standardem.
Polskie przepisy kulinarne podają temperatury piekarnika w stopniach Celsjusza. Piernik świętokrzyski piecze się w 180 °C (356 °F, 453,15 K). Bigos duszony w garnku osiąga temperaturę około 100 °C (212 °F). Makowiec wkłada się do pieca nagrzanego do 160–170 °C (320–338 °F). Gdy zagraniczna receptura podaje temperaturę w Fahrenheitach, niniejszy przelicznik jest niezbędny.
Zero absolutne, 0 K = −273,15 °C = −459,67 °F = 0 °R, to najniższa temperatura, jaka jest teoretycznie możliwa, przy której klasyczny ruch cieplny atomów ustaje. Zostało ono zdefiniowane przez lorda Kelvina (William Thomson) na Uniwersytecie w Glasgow w 1848 roku i stanowi podstawę współczesnej termodynamiki.
Wprowadź wartość numeryczną temperatury do przeliczenia w polu wejściowym. Akceptowane są liczby dodatnie, ujemne i dziesiętne.
Wybierz skalę źródłową z menu rozwijanego. Wszystkie 8 skal jest wymienionych z pełną nazwą i symbolem.
Przelicznik oblicza najpierw odpowiednik w Celsjuszach (formuła toC), a następnie stosuje formułę fromC dla każdej skali docelowej.
Wyniki są pogrupowane w: Powszechne skale (Celsjusz, Fahrenheit, Kelwin, Rankine) oraz Skale historyczne (Délisle, Newton, Réaumur, Rømer).
Wszystkie wartości są aktualizowane w czasie rzeczywistym podczas wpisywania — bez przycisku potwierdzenia. Bardzo duże lub małe wartości są wyświetlane w notacji naukowej.
Szybkie przybliżenie Celsjusza na Fahrenheita: °F ≈ °C × 2 + 30 (reguła pamięciowa, niedokładna). Dokładny wzór to °F = °C × 9/5 + 32; więc 20 °C to dokładnie 68 °F.
Kelwin nie używa symbolu stopnia — pisze się po prostu 'K', nigdy '°K'. Jeden kelwin ma taki sam rozmiar jak jeden stopień Celsjusza; różni się tylko punkt zerowy (przesunięty o 273,15 jednostki).
Skala Rankine'a jest absolutnym odpowiednikiem Fahrenheita: 0 °R to zero absolutne, a jeden stopień Rankine'a odpowiada jednemu stopniowi Fahrenheita. Jest używana w niektórych amerykańskich obliczeniach inżynieryjnych z zakresu termodynamiki.
Skala Délisle'a działa odwrotnie: wyższe wartości odpowiadają niższym temperaturom. Woda wrze przy 0 °De i zamarza przy 150 °De — dokładnie odwrotnie niż w skali Celsjusza!
Celsjusz i Fahrenheit są równe dokładnie przy −40°: −40 °C = −40 °F. To jedyny punkt przecięcia obu skal — przydatna ciekawostka dla podróżujących między Polską a Stanami Zjednoczonymi.
Większość przeliczeń jednostek jest liniowa: metr ma zawsze 100 centymetrów. Ale skale temperatury mają różne punkty zerowe — 0 °C nie odpowiada temu samemu stanowi fizycznemu co 0 °F (który leży 32 stopnie poniżej punktu zamarzania wody). Ponieważ punkty zerowe się nie pokrywają, oprócz współczynnika skalowania konieczne jest przesunięcie (dodawanie lub odejmowanie). To sprawia, że przeliczanie temperatury jest transformacją afiniczną, a nie czysto proporcjonalną.
Kelwin i Celsjusz mają taki sam rozmiar stopnia (1 K = 1 °C jako przedział), ale różne punkty zerowe. 0 °C = 273,15 K (punkt topnienia lodu). 0 K = −273,15 °C (zero absolutne). Kelwin jest jednostką podstawową SI dla temperatury termodynamicznej i jest używany wszędzie tam, gdzie potrzebne są wartości bezwzględne w fizyce, chemii i inżynierii.
Obie skale dają tę samą wartość dokładnie przy −40°: −40 °C = −40 °F. Jest to jedyny punkt przecięcia obu prostych, ponieważ dopiero tam współczynnik 9/5 i przesunięcie +32 dokładnie się znoszą.
Fahrenheit został przyjęty w Ameryce Północnej w XVIII wieku, przed upowszechnieniem systemu metrycznego. Jest głęboko zakorzeniony w kulturze amerykańskiej — prognozy pogody, termostaty domowe, przepisy kulinarne. W nauce, medycynie i przemyśle nawet USA używają Celsjusza i Kelwina, ale Fahrenheit obecny jest w codziennym życiu.
Skale te nie są już używane w praktyce. Są przedmiotem zainteresowania historyków nauki i metrologów. Réaumur był standardem w europejskiej chemii XVIII–XIX w., używanym zwłaszcza przy produkcji cukru i konserw we Francji i Rosji. Newton był jedną z pierwszych prób naukowego pomiaru ciepła. Délisle był używany w Obserwatorium Paryskim przez dziesięciolecia. Rømer zainspirował Fahrenheita do stworzenia własnej skali.
Obie skale są bezwzględne (punkt zerowy przy zerze absolutnym), ale różnią się rozmiarem stopnia: jeden stopień Rankine'a odpowiada jednemu stopniowi Fahrenheita (czyli 5/9 kelvina), a jeden kelwin odpowiada 9/5 stopnia Rankine'a. Przeliczenie: K = °R × 5/9; °R = K × 9/5. Rankine jest używany w niektórych dziedzinach amerykańskiej inżynierii termodynamicznej, zwłaszcza w lotnictwie i starszych normach HVAC.
Wszystkie przeliczenia są obliczane za pomocą dokładnych wzorów afinicznych. Wartości są zaokrąglane do 8 cyfr znaczących do wyświetlania. W przypadku prac wymagających precyzji naukowej lub inżynieryjnej należy zawsze weryfikować wyniki za pomocą skalibrowanych przyrządów.