27 hız birimi arasında anında dönüşüm yapın — metrik, emperyal, deniz mili, Beaufort ölçeği ve koşu temposu. Gerçek zamanlı sonuçlar.
Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) Yüksek Hızlı Tren (YHT) ağı, Ankara–İstanbul güzergâhını (533 km) yaklaşık 3 saat 45 dakikada (maksimum hız 250 km/s = 69,4 m/s) katediyor. İstanbul–Ankara arası klasik ekspres ile 7–8 saatten fazla zaman alırdı. İstanbul Boğazı'ndaki akıntı, kuzeyden güneye 2–4 m/s (7,2–14,4 km/s) arasında seyreder ve deniz trafiğini önemli ölçüde etkiler. Marmara Denizi'nde Beaufort 7–8'lik fırtınalar sonbaharda sık görülür.
Bu dönüştürücü; Metrik, Emperyal/ABD, Diğerleri (knot, Beaufort, ışık hızı) ve Koşu Temposu olmak üzere dört grupta 27 birimi işler. Tüm dönüşümler iç referans birimi olarak m/s (metre/saniye) kullanır. Beaufort ölçeği doğrusal olmayan bir üstel formül kullanır; koşu temposu birimleri hızın tersidir.
Tüm doğrusal birimler sabit f katsayısıyla dönüştürülür (1 birim = f m/s). Genel formül:
Doğrusal birimler (Beaufort ve koşu temposu hariç):
Beaufort ölçeği (doğrusal olmayan üstel formül):
Koşu temposu birimleri (ters hız; d metre cinsinden mesafe):
f_kaynak, kaynak birimin m/s başına değerini; f_hedef ise hedef birimininkini gösterir. Dönüştürücü önce m/s'ye, ardından hedef birime çevirir.
Türkiye'nin yüksek hızlı treni YHT, Ankara Garı ile İstanbul Pendik Garı arasındaki 533 km'yi 3 saat 45 dakikada (ortalama ~142 km/s), maksimum 250 km/s (69,4 m/s = 155,3 mph = 135 knot) ile katiyor. 2023 yılında Ankara–İzmir (576 km) hattı da hizmete girmiştir. Hesaplama: 250 km/s ÷ 3,6 = 69,4 m/s.
İstanbul Boğazı, Karadeniz'den Marmara'ya Beaufort yüzey akıntısıyla güneye doğru 2–4 m/s (7,2–14,4 km/s = 3,9–7,8 knot) akar. Tam su değiştirme akıntısı derinlerde ters yönde 1,5–2 m/s ile akar. Boğazda günde 100–150 tanker geçişi yapılır; akıntı hızı bu rotada denizcilik güvenliği açısından kritiktir.
Marmara Denizi ağustos-kasım döneminde poyraz (NE) ve lodos (SW) fırtınalarıyla sık sık Beaufort 8 ('deniz fırtınası', 17,2–20,7 m/s = 61,9–74,5 km/s) sınırına ulaşır. Beaufort formülü: v = 0,836 × 8^1,5 ≈ 18,9 m/s = 68,1 km/s = 36,7 knot. Bu koşullarda İstanbul–Bandırma feribot seferleri askıya alınabilir.
İstanbul Maratonu (42,195 km), dünyanın iki kıtaya yayılan tek maratonu olup Asya yakasından Boğaz Köprüsü üzerinden Avrupa yakasına geçer. Erkekler pist rekoru ~2:09 = 3:04 dak/km (184 sn/km) = 19,6 km/s (5,4 m/s). 4 saat 30 dakikayı hedefleyen amatör, 6:24 dak/km = 384 sn/km = 9,4 km/s (2,6 m/s) tutturmalıdır.
Giriş alanına sayısal bir değer girin. Pozitif sayılar, ondalıklı değerler ve hem çok büyük hem de çok küçük değerler desteklenmektedir.
Açılır menüden kaynak birimi seçin. 27 birimin tamamı tam adı ve simgesiyle listelenmektedir.
Dönüştürücü, birim dönüşüm katsayısı aracılığıyla — ya Beaufort'un üstel formülü ya da koşu temposu için ters formül — değerinizi m/s'ye dönüştürür.
Sonuçlar beş bölümde görüntülenir: Temel Birimler ve Metrik, Emperyal, Diğerleri ve Koşu Temposu için genişletilebilir gruplar.
Tüm dönüşümler siz yazarken gerçek zamanlı olarak güncellenir. Son derece büyük veya küçük değerler bilimsel gösterimde görüntülenir.
Hızlı km/s ↔ mph kuralı: mph için km/s'yi 1,609'a bölün; km/s için mph'yi 1,609 ile çarpın. Örnek: 250 km/s ≈ 155,3 mph.
Knot → km/s: knot değerini 1,852 ile çarpın. Beaufort 8 = 17,2–20,7 m/s = 61,9–74,5 km/s = 33,4–40,2 knot.
Koşu temposu: km/s cinsinden hızınızı 60'a bölün; dak/km cinsinden tempoya ulaşırsınız. 10 km/s → 6:00 dak/km; 12 km/s → 5:00 dak/km.
Beaufort ölçeği tanımlayıcı ve doğrusal değildir. Teknik hesaplamalar için her zaman m/s veya km/s kullanın.
Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS), yaklaşık 7,66 km/s = 27.576 km/s = 17.132 mph ile Dünya'nın çevresinde yörüngede dönmektedir.
Hız (skaler, speed) yalnızca bir cismin ne kadar hızlı hareket ettiğini, yön bilgisi olmaksızın açıklar. Hız vektörü (velocity) ise hareket yönünü de içerir. Birim dönüşümlerinde yalnızca skaler değer önemlidir.
Koşu temposu (dak/km), hızın tersidir: tempo = süre / mesafe. Ne kadar hızlı koşarsanız kilometre başına o kadar az saniye geçirilir, yani tempo değeri düşer. 4:00 dak/km temposu, 5:00 dak/km'den daha hızlıdır.
Bir knot, saatte bir deniz miline (1,852 km/s) eşittir. Deniz mili (1.852 m), meridyenin bir yay dakikasına karşılık gelir ve bu, deniz haritaları ve GPS koordinatlarıyla doğal uyum sağlayan bir navigasyon birimi kılar onu.
Beaufort ölçeği (0–12), ampirik formülle hesaplanır: v = 0,836 × B^1,5 m/s. Örnek: Beaufort 8 = 0,836 × 8^1,5 ≈ 18,9 m/s = 68 km/s. 1805 yılında İngiliz-İrlandalı amiral Francis Beaufort tarafından deniz yüzeyi üzerindeki görünür etkiler esas alınarak rüzgâr gücünü tahmin etmek amacıyla geliştirilmiştir.
Hayır. Einstein'ın özel görelilik kuramına göre hiçbir kütleli cisim, vakumdaki ışık hızına (c ≈ 3 × 10⁸ m/s) ulaşamaz ya da aşamaz. Fotony gibi yalnızca kütlesiz parçacıklar vakumda tam olarak c hızında hareket eder.
Bilim ve mühendislikte her zaman SI birimlerini kullanın. Hızın temel birimi metre/saniyedir (m/s). Kinetik enerji (kg·m²/s²), kuvvet (N = kg·m/s²) ve güç (W = kg·m²/s³) ile mükemmel şekilde entegre olur.
Tüm dönüşümler, uluslararası standartlar tarafından tanımlanmış kesin veya belirlenmiş katsayılar kullanır (örn. 1 inç = tam olarak 0,0254 m, 1 deniz mili = tam olarak 1.852 m). Beaufort formülü ampirik bir yaklaşımdır. Koşu temposu değerleri, hızın matematiksel tersidir ve düzgün doğrusal hareketi varsayar.