Online Tools Center
  • Ana Sayfa
  • Araçlar
  • Dönüştürücüler
Online Tools Center

Free online calculators for math, finance, fitness, and more.

Hızlı Bağlantılar

  • Math Calculators
  • Araçlar
  • Dönüştürücüler
  • Hakkımızda
  • İletişim

Yasal

  • Gizlilik Politikası
  • Hizmet Şartları

© 2026 Online Tools Center. Tüm hakları saklıdır.

İkili Sayı Dönüştürücü

İkinin tamamlayıcısı desteğiyle onluk, ikili, sekizlik ve onaltılık sayılar arasında anında dönüşüm yapın.

Sayı Sistemi Dönüştürücü

Geçerli aralık (işaretli): -128 – 127

Dönüştürmek için herhangi bir alana değer girin

İkili sayı dönüştürücü nedir?

İkili sayı dönüştürücü, bilgisayarların iç işlemlerinde kullanılan konumsal değer sayı sistemleri arasında sayıları dönüştürür. En yaygın kullanılan dört taban: onluk (taban 10), ikili (taban 2), sekizlik (taban 8) ve onaltılık (taban 16). Bu sistemleri anlamak bilgisayar bilimi, dijital elektronik ve sistem programlamada temel öneme sahiptir.

Türkiye'de Türk Telekom, Turkcell ve Vodafone Türkiye gibi operatörler IPv4 adres bloklarını ikili formatta yönetmektedir. 'Ğ' gibi Türkçe özel karakterler (ISO-8859-9 = 208 = 1101 0000 = 0xD0) ve 'İ' (ISO-8859-9 = 221 = 1101 1101 = 0xDD) eski metin işleme sistemlerinde önemlidir. TCP/IP protokolleri alt ağ planlaması için ikili maskelere dayanır.

Dönüşüm formülleri

Herhangi bir konumsal sistemdeki bir sayının değeri, her basamağın sağdan sıfırdan başlayan konumunun basamağının kuvvetine yükseltilen taban ile çarpılmasının toplamıdır.

Konumsal gösterim (N tabanı → onluk)

N=∑i=0n−1bi⋅2iN = \sum_{i=0}^{n-1} b_i \cdot 2^iN=i=0∑n−1​bi​⋅2i
e.g. 10112=1⋅23+0⋅22+1⋅21+1⋅20=1110\text{e.g.}\ 1011_2 = 1 \cdot 2^3 + 0 \cdot 2^2 + 1 \cdot 2^1 + 1 \cdot 2^0 = 11_{10}e.g. 10112​=1⋅23+0⋅22+1⋅21+1⋅20=1110​

İkinin tamamlayıcısı (negatif sayılar)

−N=N‾+1(mod2n)-N = \overline{N} + 1 \pmod{2^n}−N=N+1(mod2n)
e.g. −510→8-bit1111 10112=FB16\text{e.g.}\ -5_{10} \xrightarrow{8\text{-bit}} 1111\,1011_2 = \text{FB}_{16}e.g. −510​8-bit​111110112​=FB16​

İkinin tamamlayıcısı, negatif tam sayıları ikili biçimde temsil eder: tüm bitler tersine çevrilir ve 1 eklenir. Bu, hem pozitif hem de negatif sayılar için aynı toplama devresinin kullanılmasına olanak tanır.

Pratik örnekler

Türkçe harf 'Ğ'

'Ğ' ISO-8859-9 kodlamasında 208 = 1101 0000 ikili ve 0xD0 onaltılıktır. Türkçe karakterlerin (Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü) sayısal değerlerini bilmek, eski sistemlerde metin kodlama sorunlarını gidermek için gereklidir.

Türk Telekom alt ağ maskesi

Standart alt ağ maskesi 255.255.255.0, ilk 24 bitin ağı tanımladığı anlamına gelir. İkili: 1111 1111.1111 1111.1111 1111.0000 0000. CIDR gösterimi /24, 1'e ayarlanmış bu 24 biti ifade eder.

TCP bağlantı noktası 443 (HTTPS)

Bağlantı noktası 443 = 1 1011 1011 ikili (9 bit) ve 0x1BB onaltılık. Türk ağ yöneticileri ve siber güvenlik uzmanları güvenlik duvarı kurallarında port numaralarını onaltılık gösterimde kullanır.

TC kimlik numarası ikili kodlamada

11 haneli TC kimlik numarası (0–99999999999) ikili formata dönüştürüldüğünde 37 bit gerektirir. İkili aralıkları anlamak, veritabanı alanlarını doğru bit genişliğiyle tasarlamaya yardımcı olur.

Dönüştürücü nasıl çalışır

  1. 1

    Dört alandan herhangi birine (onluk, ikili, sekizlik veya onaltılık) bir sayı girin veya yapıştırın.

  2. 2

    Bağlamınız için uygun bit genişliğini seçin (bayt için 8 bit, tipik tam sayı için 32 bit).

  3. 3

    Araç, girişi seçilen tabana ve işaretli aralığa göre doğrular.

  4. 4

    Onluk eşdeğer hesaplanır ve aynı anda diğer tüm tabanlarda ifade edilir.

  5. 5

    Negatif onluk sayılar, seçilen bit genişliği için ikinin tamamlayıcısı olarak karşılık gelen sekizlik ve onaltılık değerlerle birlikte gösterilir.

İpuçları ve püf noktaları

  • ✦Her onaltılık karakter tam olarak 4 bite (nibble) karşılık gelir. 16 nibble eşdeğerini ezberlemek, hesap makinesi olmadan bellek dökümlerini okumanızı sağlar.
  • ✦Hızlı zihinsel hesaplamalar için 2¹⁰ = 1.024'e kadar 2'nin kuvvetlerini ezberleyin.
  • ✦Unix dosya izinleri (örn. chmod 755) sekizliktir: 7 = 111₂, sahip için okuma + yazma + çalıştırma anlamına gelir.
  • ✦İkinin tamamlayıcısında 8 bitlik taşma 127 + 1 = −128 — C'de yaygın bir programlama hatası.
  • ✦Bir bayt her zaman tam olarak iki onaltılık karaktere karşılık gelir; bu da ağ yakalamalarını okumayı çok daha kolay hale getirir.

Sıkça sorulan sorular

Bilgisayarlar neden onluk yerine ikili sistem kullanır?▼

Transistörlerin iki kararlı durumu vardır (açık/kapalı); bunlar doğal olarak 1 ve 0'a karşılık gelir. Her onluk basamak için on kararlı voltaj seviyesi, devreleri çok daha karmaşık hale getirir.

İkinin tamamlayıcısı nedir ve neden kullanılır?▼

İkinin tamamlayıcısı negatif tam sayıları kodlar: tüm bitler tersine çevrilir ve 1 eklenir. Aynı toplama devresi her iki sayı türü için de çalışır ve işlemci tasarımını basitleştirir.

İkiliyi onaltılığa hızlıca nasıl dönüştürebilirim?▼

Bitleri sağdan sola 4'erli gruplara ayırın, gerekirse sıfırlarla doldurun. Her 4 bitlik grup bir onaltılık basamağa karşılık gelir: 0000=0, …, 1010=A, 1111=F.

İşaretli ve işaretsiz ikili gösterim arasındaki fark nedir?▼

İşaretsiz: tüm bitler büyüklüğü temsil eder (0'dan 2ⁿ−1'e kadar). İşaretli (ikinin tamamlayıcısı): en anlamlı bit işareti gösterir, aralık −2ⁿ⁻¹'den 2ⁿ⁻¹−1'e kadardır.

Onaltılık neden programlamada popülerdir?▼

Bir bayt her zaman tam olarak iki onaltılık karaktere karşılık gelir — uzun ikili dizilerden çok daha kompakttır. Bellek adresleri, renk kodları ve bit maskeleri geleneksel olarak onaltılık formatta yazılır.

Bu dönüştürücüde 'bit genişliği' ne anlama gelir?▼

Bit genişliği (8, 16, 32 …) işaretli aralığı belirler. 8 bit: −128 – 127; 32 bit: −2.147.483.648 – 2.147.483.647.

Bu Hesaplayıcıyı Değerlendirin