Sievert, millisievert, gray, rad, rem ve daha fazlası arasında anında dönüşüm yapın — absorbe edilen ve eşdeğer radyasyon dozları için.
Radyasyon dozu, iyonlaştırıcı radyasyonun maddeye aktardığı enerji miktarını ifade eder. Günlük kullanımda iki birbirine yakın büyüklük yer alır: absorbe edilen doz — gray (Gy) veya eski birim rad — doku başına kilogram başına ne kadar ham enerji biriktiğini ölçer. Eşdeğer doz ise sievert (Sv) veya eski birim rem cinsinden ifade edilir; absorbe edilen dozu, farklı radyasyon türlerinin biyolojik etkinliğini yansıtan radyasyon ağırlık faktörü W_R ile çarpar. Röntgen, gama ışınları ve elektronlar için — tıbbi ve çevresel uygulamalardaki en yaygın kaynaklar — W_R = 1 geçerlidir; dolayısıyla 1 Gy sayısal olarak 1 Sv'ye eşittir.
Bu dönüştürücü, tüm yaygın doz birimlerini gerçek zamanlı olarak türlerine göre iki grupta işler: absorbe edilen doz (gray ailesi ve rad) ile eşdeğer doz (sievert ailesi ve rem/mrem/BED). Herhangi bir değer girin, kaynak birimi seçin — diğer tüm birimler anında güncellenir.
Tüm dönüşümler, W_R = 1 varsayımıyla sievert (Sv) birimi dahili taban birim olarak kullanılır. Bir birimden diğerine dönüştürmek için kaynak değer kendi sievert eşdeğer faktörüyle çarpılır, ardından hedef birimin faktörüne bölünür:
Burada f, her birim için sievert cinsinden dönüşüm faktörünü temsil eder. Örneğin: 1 mSv = 0,001 Sv, 1 rem = 0,01 Sv ve 1 BED ≈ 0,1 µSv = 1 × 10⁻⁷ Sv.
Ölçek Faktörleri
Absorbe Edilen ↔ Eşdeğer
Hızlı Başvuru
Standart bir akciğer röntgeni yaklaşık 0,1 mSv etkin doz verir — Türkiye'deki yaklaşık iki haftalık doğal arka plan radyasyonuna eşdeğer. Mikrosievert cinsinden bu 100 µSv; milirem cinsinden ise 10 mrem'dir.
Türkiye'deki ortalama yıllık doğal arka plan radyasyon dozu kişi başı yaklaşık 2,0 mSv civarındadır; kayaç bileşimine ve radon konsantrasyonuna bağlı olarak bölgeden bölgeye önemli ölçüde farklılık gösterir. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), radyasyon güvenliği standartlarını gözetmektedir.
Mersin iline bağlı Büyükeceli'de inşa edilen Akkuyu NGS, Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali olacaktır. Rusya'nın Rosatom şirketi tarafından inşa edilen tesiste VVER-1200 tipi dört reaktör yer alacak; tesisin çalışmaya başlamasıyla birlikte çalışanlar için etkin doz sınırı kireline başına yılda 20 mSv olarak belirlenmiştir; bu değer IAEA güvenlik standartlarıyla uyumludur.
Tanısal bir toraks BT taraması protokole bağlı olarak 5–8 mSv etkin doz verir. 7 mSv'de bu, Türkiye'deki yaklaşık üç buçuk yıllık doğal arka plan radyasyon dozuna karşılık gelir. Radyologlar gereksiz maruziyeti en aza indirmek için ALARA ilkesini uygular.
Dönüştürmek istediğiniz doz değerini giriş alanına yazın. Ondalıklı değerler ve büyük sayılar tam olarak desteklenmektedir.
Açılır menüden kaynak birimi seçin. 11 birimin tamamı tam adı ve sembolüyle listelenmektedir.
Dönüştürücü, değerinizi kaynak birimin faktörüyle çarparak sievert (Sv) cinsinden bir ara değer elde eder, ardından her hedef birimin faktörüne böler.
Sonuçlar iki grupta görüntülenir: absorbe edilen doz (gray ailesi + rad) ve eşdeğer doz (sievert ailesi + rem/mrem/BED).
Çok büyük veya çok küçük sonuçlar, okunabilirliği yüksek tutmak amacıyla bilimsel gösterimde sunulur (örn. 1,23 × 10⁻⁷).
Röntgen ve gama ışınları için (en yaygın tıbbi ve çevresel kaynaklar) W_R = 1 olduğundan 1 Gy = 1 Sv geçerlidir. Bu dönüştürücü bu varsayımı her yerde uygular.
Radyoterapi dozları genellikle gray (Gy) veya santigray (cGy) cinsinden ifade edilir. Standart 2 cGy'lik günlük fraksiyon tam olarak 20 mGy'e eşittir.
Radyasyon güvenliği ve çevre izleme için genellikle millisievert (mSv) veya mikrosievert (µSv) kullanılır.
Muz eşdeğer dozu (BED), gayri resmi bir birimdir — bir muz ≈ 0,1 µSv — halkla iletişimde düşük dozları anlatmak için kullanışlıdır. Resmi bir SI birimi değildir.
Rem ve milirem, ABD'de düzenleyici raporlarda hâlâ kullanılmaktadır. 1 rem = 10 mSv ve 1 mrem = 10 µSv.
Gray (Gy), absorbe edilen dozu ölçer — herhangi bir maddenin kilogramı başına depolanan fiziksel enerji (joule). Sievert (Sv), eşdeğer dozu ölçer — absorbe edilen dozun, farklı radyasyon türlerinin biyolojik etkilerini hesaba katan radyasyon ağırlık faktörü W_R ile çarpılmasıyla elde edilir. Röntgen, gama ışınları ve elektronlar için W_R = 1 geçerlidir; dolayısıyla Gy ve Sv sayısal olarak özdeştir. Nötronlar veya alfa parçacıkları için W_R değeri 1'den büyüktür.
Radyasyon ağırlık faktörü W_R, radyasyon türüne bağlıdır ve yalnızca bir doz değerinden belirlenemez. Bu dönüştürücü W_R = 1 kullanır; bu değer gama, röntgen ve elektronlar için doğrudur — tıbbi, mesleki ve çevresel bağlamların büyük çoğunluğundaki radyasyon türleri bunlardır.
Akciğer röntgeni yaklaşık 0,1 mSv (100 µSv) etkin doz verir — Türkiye'deki yaklaşık iki haftalık doğal arka plan radyasyonuna eşdeğer. Toraks BT'si çok daha yüksektir; genellikle 5–8 mSv düzeyindedir.
Türkiye'de ve uluslararası normlara göre, radyasyon çalışanları için etkin doz sınırı beş yıl ortalamasıyla yılda 20 mSv olup tek bir yılda 50 mSv'yi aşamaz. Bu sınırlar TAEK tarafından uygulanmakta ve IAEA güvenlik standartlarıyla örtüşmektedir.
Muz eşdeğer dozu (BED), yaklaşık 0,1 µSv'ye (1 × 10⁻⁷ Sv) karşılık gelen gayri resmi bir birimdir. Doğal olarak radyoaktif potasyum-40 içeren bir muz yemenin verdiği küçük ek dozu temsil eder. Halkla iletişimde düşük dozları bağlamlandırmak amacıyla kullanılır; resmi bir SI veya ICRU birimi değildir.
Rem (Röntgen Eşdeğeri Erkek) ve milirem (mrem), ABD'de düzenleyici raporlarda yaygın biçimde kullanılan eski CGS eşdeğer doz birimleridir. Dönüşüm basittir: 1 rem = 0,01 Sv = 10 mSv ve 1 mrem = 0,001 rem = 10 µSv.
Bu dönüştürücü, W_R = 1 radyasyon ağırlık faktörünü varsayar (gama ışınları, röntgen ışınları ve elektronlar için geçerlidir). Diğer radyasyon türleri (nötronlar, protonlar, alfa parçacıkları, ağır iyonlar) için sievert değeri gray değerinden farklıdır. Klinik veya mesleki doz değerlendirmeleri için her zaman nitelikli bir tıbbi fizikçiye veya radyasyon güvenliği uzmanına danışın.