Celsius, Fahrenheit, Kelvin, Rankine, Délisle, Newton, Réaumur ve Rømer arasında anında dönüşüm yapın. 8 termometrik skala için gerçek zamanlı sonuçlar.
Sıcaklık, maddenin ısıl durumunu tanımlayan temel bir fiziksel büyüklüktür. Türkiye'de ve Türkçe konuşulan ülkelerde Celsius (°C), hava durumu tahminleri, mutfak ve tıp için günlük birimdir. Kelvin (K), termodinamik sıcaklık için SI temel birimi olup fizik, kimya ve mühendislikte zorunludur. Fahrenheit (°F), Amerika Birleşik Devletleri'nde başatsa da uluslararası bağlamda sıkça karşılaşılır. Réaumur, Newton, Délisle ve Rømer gibi tarihsel skalalar artık kullanılmasa da Avrupa bilim tarihinin önemli bir parçasını oluşturur.
Doğrusal birim dönüşümlerinin (metre ile kilometre) aksine, sıcaklık dönüşümü afin bir dönüşümdür: her skala kendine özgü bir sıfır noktasına ve farklı bir derece büyüklüğüne sahiptir. Yalnızca bir sabit çarpanla çarpmak yeterli değildir; aynı zamanda bir öteleme (toplama veya çıkarma) gerekmektedir. Bu dönüştürücü, Celsius'u ara adım olarak kullanır ve doğru afin formülü iki aşamada otomatik olarak uygular.
Her dönüşüm, Celsius'u eksen noktası olarak kullanır. Önce girdi değeri toC formülüyle Celsius'a dönüştürülür, ardından bu Celsius değeri fromC formülüyle hedef skalaya çevrilir. Genel yapı şöyledir:
Burada f_toC, kaynak skalayı Celsius'a dönüştürür; f_fromC ise Celsius'u sonuca dönüştürür. Her skala için ayrıntılı formüller aşağıdaki panellerde gösterilmektedir.
→ Celsius (giriş)
Celsius → (çıkış)
Temel referans değerleri
Türkiye'nin Ege ve Akdeniz kıyıları, temmuz-ağustos aylarında 40–45 °C'yi (104–113 °F, 313–318 K) aşan sıcaklıklara ulaşabilir. 2021 yılında Türkiye, olağanüstü sıcak dalgaları ve orman yangınları yaşadı. Bu yapay skalayı kullanan yabancı turistler için: 45 °C = 113 °F, pratik bir dönüşüm olarak bilinmesi gereken kritik bir değerdir.
Sağlıklı bir yetişkinin normal vücut sıcaklığı 37 °C'dir (98,6 °F, 310,15 K). Ateş genellikle 38 °C'den (100,4 °F) itibaren başlar. Réaumur skalasında 37 °C, 29,6 °Ré'ye karşılık gelir; bu oran (0,8 °Ré = 1 °C), Réaumur'un 18. yüzyıl Avrupa tıbbında neden daha az sezgisel kabul edildiğini ortaya koymaktadır.
Türk mutfağında pek çok tarifte fırın sıcaklığı Celsius cinsinden verilir. Baklava 160–170 °C'de (320–338 °F) pişirilirken güzelce kızarması sağlanır. Ekmek 200–220 °C'de (392–428 °F, 473–493 K) fırına girer. Amerikan kaynaklı bir tarif Fahrenheit değerleri içeriyorsa bu dönüştürücü doğru Celsius karşılığını anında verir.
Mutlak sıfır, 0 K = −273,15 °C = −459,67 °F = 0 °R, olası en düşük teorik sıcaklık olup bu noktada atomların tüm klasik ısıl hareketi durur. Lord Kelvin (William Thomson) bu sınırı 1848 yılında Glasgow Üniversitesi'nde tanımlamış; bu tanım, modern termodinamiğin temel taşlarından biri olmuştur.
Dönüştürmek istediğiniz sıcaklık değerini sayısal olarak giriş alanına yazın. Pozitif, negatif ve ondalıklı sayılar kabul edilir.
Açılır menüden kaynak birimi seçin. 8 skala da tam adları ve sembolleriyle listelenmektedir.
Dönüştürücü önce Celsius karşılığını hesaplar (toC formülü), ardından her hedef skala için fromC formülünü uygular.
Sonuçlar şu şekilde gruplanmıştır: Yaygın Skalalar (Celsius, Fahrenheit, Kelvin, Rankine) ve Tarihi Skalalar (Délisle, Newton, Réaumur, Rømer).
Tüm değerler yazarken gerçek zamanlı olarak güncellenir; onay düğmesi gerekmez. Çok büyük veya çok küçük değerler bilimsel gösterimde görüntülenir.
Hızlı tahmin Celsius → Fahrenheit: °F ≈ °C × 2 + 30 (kesin değil, pratik kural). Kesin formül °F = °C × 9/5 + 32'dir; 20 °C tam olarak 68 °F eder.
Kelvin, derece simgesi kullanmaz — yalnızca 'K' yazılır, asla '°K' değil. Bir kelvin, bir derece Celsius ile aynı büyüklüktedir; tek fark sıfır noktasının 273,15 birim kaymasıdır.
Rankine skalası, Fahrenheit'ın mutlak karşılığıdır: 0 °R mutlak sıfıra eşit olup bir derece Rankine bir derece Fahrenheit'e karşılık gelir. ABD'de bazı termodinamik mühendislik hesaplarında kullanılır.
Délisle skalası terstir: daha yüksek değerler daha düşük sıcaklıkları gösterir. Su, 0 °De'de kaynar ve 150 °De'de donar — Celsius'un tam tersi!
Celsius ve Fahrenheit tam olarak −40°'de eşit olur: −40 °C = −40 °F. Bu iki skalanın birbiriyle kesiştiği tek noktadır — Türkiye ile Kuzey Amerika arasında seyahat edenler için hatırlanması gereken keyifli bir bilgi.
Çoğu birim dönüşümü doğrusaldır: bir metre her zaman 100 santimetredir. Ancak sıcaklık skalaları farklı sıfır noktalarına sahiptir — 0 °C ile 0 °F aynı fiziksel duruma karşılık gelmez (0 °F, suyun donma noktasının 32 derece altındadır). Sıfır noktaları örtüşmediğinden, ölçekleme çarpanının yanı sıra bir öteleme (toplama veya çıkarma) de gerekir. Bu durum, sıcaklık dönüşümünü saf orantılı değil, afin bir dönüşüm yapar.
Kelvin ve Celsius aynı derece büyüklüğüne sahiptir (1 K = 1 °C aralık olarak); ancak sıfır noktaları farklıdır. 0 °C = 273,15 K (buzun erime noktası). 0 K = −273,15 °C (mutlak sıfır). Kelvin, termodinamik sıcaklık için SI temel birimidir ve mutlak değerlerin gerektiği fizik, kimya ve mühendislik uygulamalarında kullanılır.
İki skala tam olarak −40°'de eşit olur: −40 °C = −40 °F. Bu, iki doğrunun birbirleriyle kesiştiği tek noktadır; çünkü yalnızca bu değerde 9/5 çarpanı ve +32 ötelemesi birbirini tam olarak dengeler.
Fahrenheit, metrik sistem yaygınlaşmadan önce 18. yüzyılda Kuzey Amerika'da benimsendi. Hava tahminleri, ev termostatları ve yemek tarifleri gibi Amerika'nın günlük yaşamına derin biçimde kök salmıştır. Bilim, tıp ve sanayide ABD de Celsius ve Kelvin kullanır; ancak Fahrenheit gündelik hayatta varlığını sürdürmektedir.
Bu skalalar artık pratikte kullanılmamaktadır; bilim tarihi ve metroloji araştırmacılarının ilgisini çekmektedir. Réaumur, 18–19. yüzyıl Avrupa kimyasında standart bir skaladır; özellikle Fransa ve Rusya'da şeker üretimi ile konservecilikte kullanılmıştır. Newton, ısının ilk bilimsel ölçüm girişimlerinden birini temsil eder. Délisle, Observatoire de Paris'te onlarca yıl kullanılmıştır.
Her ikisi de mutlak skalalar olup sıfır noktaları mutlak sıfırdır; ancak derece büyüklükleri farklıdır: bir derece Rankine, bir derece Fahrenheit'e eşittir (yani 5/9 kelvin), bir kelvin ise 9/5 derece Rankine'e eşittir. Dönüşüm: K = °R × 5/9; °R = K × 9/5. Rankine, özellikle havacılık ve eski HVAC standartları gibi bazı Amerikan mühendislik alanlarında kullanılır.
Tüm dönüşümler, kesin afin formüller kullanılarak hesaplanır. Değerler görüntüleme için 8 anlamlı rakama yuvarlanır. Bilimsel veya mühendislik hassasiyeti gerektiren çalışmalarda sonuçları her zaman kalibre edilmiş aletlerle doğrulayın.